Bất kỳ cuộc hôn nhân nào đỗ vỡ, con cái luôn là người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất về mặt tinh thần và cả thể xác là điều không thể nào tránh khỏi. Bởi thế, khi biết được sự thiệt thòi này của con ba,mẹ luôn muốn bù đắp cho con bằng tình cảm, chăm sóc và điều kiện sống tốt nhất có thể. Tài sản có thể được chia theo quy tắc, nhưng con cái cần được chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo vệ quyền lợi, không thể bị chia cắt một cách máy móc. Bởi thế có rất nhiều vụ tranh chấp quyền nuôi dưỡng con đã xảy ra giữa vợ chồng khi ly hôn, đặc biệt là khi con còn dưới 36 tháng tuổi. Quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi thuộc về ai? Pháp luật quy định như thế nào?
1/ Quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi theo Luật định:
Theo quy định tại Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 , việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con sau khi ly hôn là nghĩa vụ bắt buộc của cả cha lẫn mẹ, không phụ thuộc vào việc ai là người trực tiếp nuôi con. Tuy nhiên, đối với trẻ dưới 36 tháng tuổi, pháp luật ưu tiên giao cho người mẹ trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng — Trừ khi người mẹ không đủ điều kiện hoặc hai bên có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của trẻ.
1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật Hôn nhân gia đình, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.
2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Khi bố mẹ ly hôn mà không thỏa thuận được việc ai sẽ trực tiếp nuôi con, Tòa án sẽ quyết định giao con cho một bên nuôi dưỡng dựa trên quyền lợi mọi mặt của con và các yếu tố sau:
(1) Sức khỏe, điều kiện chăm sóc, giáo dục của cha, mẹ;
(2) Ưu tiên người trực tiếp nuôi con từ nhỏ;
(3) Nguyện vọng của con (nếu con từ 7 tuổi trở lên);
(4) Các yếu tố khác phù hợp với lợi ích của con.
Lưu ý: Căn cứ quy định tại Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 thì trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại khoản 5 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.
(Nguồn: Internet)
2/ Có thể thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn?
Căn cứ Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn như sau:
(1) Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại điểm b khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.
(2) Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:
– Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;
– Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
(3) Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.
(4) Trong trường hợp xét thấy cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con thì Tòa án quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự.
(5) Trong trường hợp có căn cứ theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 thì trên cơ sở lợi ích của con, cá nhân, cơ quan, tổ chức sau có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con:
– Người thân thích;
– Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;
– Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;
– Hội liên hiệp phụ nữ.
3/ Nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn được pháp luật hôn nhân gia đình quy định thế nào?
Nghĩa vụ, quyền của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn được được pháp luật hôn nhân gia đình quy định tại Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, cụ thể như sau:
(1) Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.
(2) Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.
(3) Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.
Theo đó, tại Điều 56 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP, thì trường hợp sau khi ly hôn mà người nào có hành vi ngăn cản bên còn lại đến thăm nom con có thể bị xử phạt vi phạm hành chính từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng, trừ trường hợp cha mẹ bị hạn chế quyền thăm nom con theo quyết định của Tòa án.
Nếu bạn gặp khó khăn khi thực hiện các thủ tục ly hôn hoặc gặp khó khăn khi giành quyền nuôi con chung khi ly hôn, hãy tham khảo Dịch vụ pháp lý trong lĩnh vực Hôn nhân và gia đình của Công ty Luật Minh Phi.
Công ty Luật Minh Phi
