Ủy quyền là việc một người chuyển quyền cho người khác thay mình thực hiện một hoặc một số công việc theo nội dung mà các bên đã thỏa thuận, trong một thời hạn nhất định hoặc đến khi công việc được hoàn thành.
Ủy quyền có thể dưới nhiều hình thức: Ủy quyền bằng lời nói hoặc ủy quyền bằng văn bản. Trong đó, hình thức thông dụng nhất là ủy quyền bằng văn bản được chia làm 2 loại gồm: Giấy ủy quyển và hợp đồng ủy quyền.
Đó là những văn bản pháp lý ghi nhận việc người ủy quyền đồng ý để người được ủy quyền thay mình thực hiện một hoặc nhiều công việc trong phạm vi quy định tại giấy ủy quyền hoặc hợp đồng ủy quyền.
Tuy nhiên, việc ủy quyền là vấn đề khá phổ biến nhưng không phải trường hợp nào cũng có thể thực hiện ủy quyền cho người khác thực hiện, chẳng hạn như thủ tục giải quyết ly hôn.
Vậy ly hôn thuận tình, có được ủy quyền người khác thực hiện thủ tục ly hôn không?
Theo Điều 55 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 , trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con thì tòa án công nhận thuận tình ly hôn.
Tuy nhiên, khoản 2 điều 397 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định;
“Thẩm phán phải tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ; giải thích về quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng; giữa cha, mẹ và con; giữa các thành viên khác trong gia đình, về trách nhiệm cấp dưỡng và các vấn đề khác liên quan đến hôn nhân và gia đình”.
Như vậy, hòa giải là thủ tục bắt buộc khi thẩm phán thụ lý giải quyết án ly hôn. Qúa trình hòa giải phải có mặt hai vợ chồng.
Trường hợp sau khi hòa giải, vợ, chồng đoàn tụ thì thẩm phán ra quyết định đình chỉ giải quyết yêu cầu.
Theo đó, quy định tại điều 39 Bộ luật dân sự 2015, hôn nhân là quyền nhân thân của mỗi cá nhân. Do đó, trong vấn đề ly hôn, pháp luật dân sự có những quy định bắt buộc đương sự phải trực tiếp tham gia thực hiện các thủ tục tố tụng tại Toà án mà không thể ủy quyền cho người khác thực hiện.
Tại khoản 4 điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 ghi rõ:
“Đối với việc ly hôn, đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng. Trường hợp cha, mẹ, người thân thích khác yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật hôn nhân và gia đình thì họ là người đại diện”.
Còn tại khoản 2 Điều 51 của Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định:
“Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ”.
Như vậy, vợ, hoặc chồng (hoặc cả hai) muốn thực hiện ly hôn phải tự mình đến Tòa án để giải quyết, không được ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục ly hôn.
Trừ trường hợp bị tâm thần hoặc mắc bệnh không thể nhận thức, làm chủ hành vi của mình… thì cha, mẹ hoặc người thân thích khác được phép trở thành người đại diện.
Công ty Luật Minh Phi
